Wie zonnepanelen op het dak heeft, wil die opgewekte stroom het liefst zelf gebruiken in plaats van terugleveren aan het net. Uw elektrische auto is daarvoor een ideale buffer: een accu van tientallen kilowattuur die overdag rustig kan vollopen met zonnestroom. Maar werkt dat zo eenvoudig als het klinkt? Het korte antwoord is dat een gewone laadpaal niet vanzelf weet hoeveel zon er op dat moment over is. Daar is een slimme laadpaal en een goede meting voor nodig.
In dit artikel leggen wij van YVS Techniek uit hoe een laadpaal samenwerkt met zonnepanelen, welke technische randvoorwaarden er gelden en waar u in de praktijk rekening mee houdt. We zijn daarbij eerlijk over de grenzen: zonnestroom is grillig, en niet elke woning of aansluiting leent zich even goed voor puur laden op de zon.
Waarom laden op zonnestroom interessant is
Met het afbouwen van de salderingsregeling wordt terugleveren aan het net financieel minder aantrekkelijk. Stroom die u zelf opwekt en direct verbruikt, is meestal voordeliger dan stroom die u eerst teruglevert en later weer inkoopt. Als u uw auto overdag thuis kunt laden, valt dat verbruik vaak precies samen met het moment dat de panelen het meeste produceren. Zo gebruikt u een groter deel van uw eigen opwek en haalt u meer uit uw investering in panelen. Dit principe noemen we ook wel laden met zonnestroom of zelfconsumptie.
Hoe de laadpaal weet hoeveel zon er over is
Een laadpaal kan zonne-overschot alleen benutten als hij meet wat er op de aansluiting gebeurt. Daarvoor wordt een energiemeter of CT-klemmen (stroomtangen) geplaatst bij de hoofdaansluiting in de meterkast. Die meting laat continu zien hoeveel u opwekt, hoeveel het huis verbruikt en hoeveel u op dat moment teruglevert. De slimme laadpaal leest die waarden uit en bepaalt daarmee hoeveel vermogen er beschikbaar is om de auto te laden zonder stroom van het net te hoeven kopen.
Dit principe heet dynamisch laden op zon: het laadvermogen beweegt mee met de productie van uw panelen. Schuift er een wolk voor de zon, dan zakt het laadvermogen; komt de zon weer door, dan loopt het laden weer op. Goede meting is hierbij cruciaal, want zonder inzicht in de stromen in uw meterkast kan de laadpaal niet bijregelen. Wilt u meer weten over hoe de laadpaal en de huisinstallatie elkaar in balans houden, lees dan ons artikel over load balancing.
Alleen overschot laden of bijregelen vanuit het net
In de praktijk zijn er grofweg drie standen waarin een slimme laadpaal kan werken. Het is goed om het verschil te kennen, want het bepaalt hoeveel zonnestroom u echt benut en hoe vaak de auto daadwerkelijk laadt.
- Puur zonoverschot: de laadpaal laadt uitsluitend met de stroom die u anders zou terugleveren. Is er te weinig zon, dan pauzeert het laden. U gebruikt maximaal eigen opwek, maar de auto laadt soms traag of helemaal niet.
- Zon plus net (hybride): de laadpaal gebruikt het overschot en vult dat aan met een beperkte hoeveelheid stroom van het net, zodat een minimaal laadtempo gegarandeerd is. Handig als de auto op een vast moment klaar moet zijn.
- Volledig vanuit het net: de zonnestand staat uit en de auto laadt op het maximale veilige vermogen, ongeacht de zon. Dit gebruikt u bijvoorbeeld 's avonds of bij haast.
Let op
Een auto begint pas te laden vanaf ongeveer 1,4 kW (6 ampere op een fase). Levert uw overschot minder dan dat, dan kan de auto in pure zonstand niet laden. Bij een bewolkte dag of weinig panelen valt het laden dan regelmatig stil.
De rol van omvormer, fases en uw aansluiting
Hoe goed laden op de zon werkt, hangt sterk af van uw installatie. Een belangrijke factor is of u laadt op een fase of op drie fases. Een laadpaal die op een fase laadt, regelt tussen ongeveer 1,4 en 3,7 kW. Dat sluit fijn aan op de productie van een gemiddelde dakinstallatie, omdat ook kleine overschotten al benut kunnen worden. Een driefasige laadpaal kan veel meer vermogen leveren, maar kan in zonstand pas vanaf ongeveer 4,1 kW overschot beginnen, omdat alle drie de fases tegelijk minimaal belast worden.
Sommige slimme laadpalen kunnen automatisch schakelen tussen een en drie fases, zodat ze ook bij weinig zon al starten en bij veel zon opschalen. Of dat in uw situatie kan, hangt af van het laadpaalmerk en uw aansluiting. Op onze pagina over laadpaalmerken ziet u welke modellen welke mogelijkheden bieden. Ook uw omvormer speelt mee: die bepaalt hoeveel uw panelen op een zonnige dag werkelijk leveren, en daarmee hoeveel er over is voor de auto.
Verder is de capaciteit van uw meterkast en aansluiting van belang. Bij een woning met zowel zonnepanelen, een warmtepomp als een laadpaal kan het druk worden op de groepenkast. Een correcte verdeling en eventueel load balancing voorkomen dat de hoofdzekering eruit vliegt. Twijfelt u welke oplossing bij uw woning past, dan helpt ons overzicht welke laadpaal past bij mijn woning u op weg.
Eerlijk over de praktijk: het weer bepaalt mee
Laden op zonnestroom klinkt aantrekkelijk, maar de zon laat zich niet plannen. In de zomer en op heldere dagen kunt u een flink deel van een laadbeurt uit eigen opwek halen. In de winter, bij bewolking of als uw auto overdag niet thuisstaat, lukt dat veel minder. Wie elke dag met een lege accu thuiskomt en de auto 's nachts vol nodig heeft, zal het grootste deel alsnog van het net laden. Zonneladen is daarom vooral interessant als aanvulling, niet als enige laadstrategie.
Een alternatief of aanvulling is laden op basis van dynamische energietarieven. Daarbij laadt de laadpaal automatisch op de uren dat stroom het goedkoopst is, bijvoorbeeld 's nachts of midden op de dag. Dit benut niet uw eigen panelen, maar wel de momenten waarop stroom op de markt voordelig is. Veel slimme laadpalen kunnen beide combineren. Meer hierover leest u op onze pagina over slim laden.
Waar wij op letten bij de installatie
- We bekijken uw meterkast, het aantal fases en de capaciteit van uw aansluiting.
- We brengen in kaart hoeveel uw panelen opwekken en wanneer uw auto thuisstaat.
- We adviseren een laadpaal die past bij dat profiel, inclusief de juiste meting voor zonoverschot.
- We installeren de benodigde energiemeter of stroomtangen en stellen de zonstand correct in.
- We zorgen dat load balancing en veiligheid op orde zijn, zodat alles binnen de grenzen van uw aansluiting blijft.
Een laadpaal benut zonnestroom alleen goed als de meting klopt en de instellingen passen bij uw woning. Daar zit het echte verschil tussen op papier en in de praktijk.
Overweegt u een laadpaal thuis die uw zonnestroom benut, of wilt u weten of uw huidige installatie geschikt is? Wij denken graag vrijblijvend met u mee. Vraag een vrijblijvend advies aan of neem contact met ons op, dan bekijken we samen wat in uw situatie het beste werkt.