Bij het kiezen van een thuislader komt u al snel de vraag tegen: kiest u voor een 1-fase of 3-fase laadpaal? Het is een keuze die bepaalt hoe snel uw auto laadt, of uw meterkast aangepast moet worden en hoe toekomstbestendig uw installatie is. Toch is het antwoord lang niet altijd vanzelfsprekend, want het hangt af van drie dingen tegelijk: uw meterkast, uw auto en uw dagelijkse rijgedrag.
In dit artikel leggen wij van YVS Techniek het verschil tussen 1-fase en 3-fase rustig uit. U leest wat het betekent voor het laadvermogen en de laadtijd, wanneer 3-fase echt zinvol is en wanneer het simpelweg niet nodig is. Zo kunt u een onderbouwde keuze maken die past bij uw situatie, zonder onnodige kosten.
Wat betekenen 1-fase en 3-fase eigenlijk?
Elke woning is aangesloten op het elektriciteitsnet via een aantal fasen. Een fase kunt u zien als een aparte stroomdraad die vermogen levert. Een 1-fase aansluiting werkt met een enkele fase, een 3-fase (ook wel krachtstroom genoemd) met drie fasen tegelijk. Hoe meer fasen, hoe meer vermogen er beschikbaar is om gelijktijdig te gebruiken.
Voor het laden van een elektrische auto maakt dit een groot verschil. Op 1-fase laadt u doorgaans met maximaal 3,7 kW (ongeveer 16 ampere). Op 3-fase kan dat oplopen tot 11 kW of zelfs 22 kW. Het type aansluiting in uw meterkast bepaalt dus de bovengrens van wat een laadpaal kan leveren. Of u die ruimte daadwerkelijk benut, hangt vervolgens af van uw auto.
Goed om te weten
Veel oudere woningen in Nederland hebben standaard een 1-fase aansluiting. Nieuwbouw en woningen met bijvoorbeeld een warmtepomp of inductiekookplaat zijn vaker al 3-fase aangesloten. Twijfelt u? Wij kijken graag met u mee in de meterkast.
Het verschil in vermogen en laadtijd
Het verschil tussen 1-fase en 3-fase laat zich het beste uitleggen aan de hand van laadtijd. Stel dat u dagelijks zo'n 50 kilometer rijdt en daarvoor ongeveer 10 kWh moet bijladen. Op vrijwel elke aansluiting lukt dat ruimschoots binnen een nacht. Het echte verschil wordt zichtbaar wanneer u in korte tijd veel kilometers wilt bijladen.
- 1-fase (3,7 kW): ongeveer 15 tot 20 kilometer bereik per laaduur. Een lege accu vol laden duurt al gauw een hele nacht of langer.
- 3-fase (11 kW): ongeveer 45 tot 60 kilometer bereik per laaduur. Een groot accupakket is vaak binnen enkele uren weer goed gevuld.
- 3-fase (22 kW): nog sneller, maar alleen zinvol als zowel uw aansluiting als uw auto dit ondersteunen, wat thuis zelden het geval is.
Het laadvermogen van een laadpaal is dus geen vast gegeven, maar het samenspel van uw aansluiting en uw auto. De zwakste schakel bepaalt de werkelijke snelheid. Een 22 kW-laadpaal op een 1-fase aansluiting levert nog steeds maximaal 3,7 kW, en een 11 kW-paal is zinloos als uw auto maar 7,4 kW kan opnemen.
Uw auto bepaalt mee: let op het maximale laadvermogen
Dit is het punt waar veel mensen zich op verkijken. Niet elke elektrische auto kan op vol vermogen laden via een laadpaal. De meeste auto's hebben een ingebouwde lader die thuis (wisselstroom, AC) maximaal 11 kW aankan. Sommige modellen, vaak plug-in hybrides en compacte EV's, laden zelfs alleen 1-fase, met maximaal 3,7 of 7,4 kW.
Heeft uw auto een AC-lader van slechts 3,7 kW, dan heeft een 3-fase laadpaal voor die auto geen meerwaarde in laadsnelheid. Andersom levert een snelle auto op een 1-fase aansluiting nooit zijn volle potentieel. Controleer daarom altijd de specificaties van uw huidige of toekomstige auto voordat u kiest. Wij helpen u graag dit samen na te lopen.
Tip
Weet u nog niet zeker welke auto u over een paar jaar rijdt? Houd dan rekening met de mogelijkheid dat een volgende auto wel sneller laadt. Dat speelt een rol bij de afweging die we verderop bij toekomstbestendigheid bespreken.
Wanneer is 3-fase zinvol en wanneer niet?
Of 3-fase de juiste keuze is, hangt af van uw situatie. Er zijn een paar duidelijke signalen die wijzen op de ene of de andere kant. Hieronder zetten we ze op een rij zodat u snel kunt inschatten waar u staat.
3-fase is vaak zinvol wanneer u veel kilometers rijdt en regelmatig in korte tijd flink wilt bijladen, wanneer uw auto een laadvermogen van 11 kW ondersteunt, of wanneer u uw woning meerdere jaren toekomstbestendig wilt maken. Ook als u al een 3-fase aansluiting heeft, ligt deze keuze voor de hand: u benut dan simpelweg wat al aanwezig is.
1-fase volstaat juist prima als u beperkte afstanden rijdt, uw auto toch niet sneller dan 3,7 kW laadt, of als u 's nachts ruim voldoende tijd heeft om bij te laden. In die gevallen levert investeren in 3-fase weinig extra comfort op. Een goede thuislaadpaal op 1-fase doet dan precies wat u nodig heeft.
Kosten en verzwaring van de aansluiting
Heeft uw woning nu een 1-fase aansluiting en wilt u toch 3-fase laden, dan is een verzwaring van de aansluiting nodig. Dat betekent doorgaans een aanpassing in de meterkast en een aanvraag bij de netbeheerder. Hier zijn kosten aan verbonden en soms ook een wachttijd, afhankelijk van de drukte bij de netbeheerder in uw regio.
Of die investering de moeite waard is, hangt samen met de afwegingen hierboven. Als uw auto en rijgedrag geen baat hebben bij sneller laden, is verzwaren vaak onnodig. In andere gevallen is het een verstandige stap die u meteen klaarmaakt voor de toekomst. Wij brengen vrijblijvend in kaart of uw meterkast geschikt is en wat er nodig zou zijn. Lees ook ons artikel over het aanpassen van de meterkast voor een laadpaal.
Slim laden bij meerdere apparaten
Heeft u naast de laadpaal ook een warmtepomp of zonnepanelen? Met load balancing verdeelt de installatie het beschikbare vermogen slim, zodat uw hoofdzekering niet overbelast raakt. Dat kan een verzwaring soms zelfs voorkomen.
Toekomstbestendig kiezen
Een laadpaal installeert u niet voor een jaar, maar voor de lange termijn. Daarom adviseren wij om verder te kijken dan alleen uw huidige auto. Veel klanten kiezen, als de meterkast het toelaat, voor een 3-fase laadpaal ook al laadt hun huidige auto nog op 1-fase. De paal is dan klaar voor een snellere volgende auto, zonder dat u later opnieuw hoeft te investeren.
De meeste moderne laadpalen zijn bovendien geschikt voor zowel 1-fase als 3-fase gebruik en kunnen schakelen of automatisch aanpassen aan wat de auto vraagt. Combineert u dit met slim laden, dan laadt u bijvoorbeeld op de goedkoopste momenten of op uw eigen zonnestroom. Zo haalt u meer rendement uit uw installatie, ongeacht het aantal fasen.
Welke keuze het beste bij u past, hangt uiteindelijk af van uw meterkast, uw auto en uw plannen voor de komende jaren. Wilt u zeker weten wat in uw situatie verstandig is? Wij denken graag vrijblijvend met u mee. Vraag gerust advies of een offerte aan of neem contact met ons op, dan kijken we samen naar de oplossing die past.